Osmanlı’da İlk Muhalefet: Dündar Bey

Günümüzde tarihi dizilerin artmasıyla daha da merak edilen tarihi kişilikler listesine dik başlılığıyla dikkat çeken Dündar Bey de eklendi. Biz de sizin için bu konuda detaylı ve başarılı çalışmalar yapan Prof. Dr. Haldun Eroğlu’nun ”Osmanlı’da Muhalefet” kitabından alıntı yaptığımız bölümü sizlerle paylaşıp  o dönem adeta yeni açan bir çiçek olan olan Osman Gazi liderliğindeki Osmanoğulları’ndaki ilk muhalefeti okuyucuyla buluşturmak istedik.

”Osman – Dündar Rekabeti ve Muhalefetin Ortaya Çıkışı”

”Osmanlıların başlangıç dönemleri ile ilgili aşiret/beylik tartışması bir tarafa kuruluş aşamasının olayları irdelendiğinde Osmanlı yönetim biçimi ve bu erkin kimin tarafından kullanılacağı konusunun ayrıntılarını bulmak mümkün. Ertuğrul’un ölümü ile başlayan aşiretin yeni yöneticisinin kim olacağına dair tartışmaların had safhaya ulaşması, belki de Osmanlı’daki muhalefetin daha kuruluş aşamasında başladığı fikrin ortaya çıkmasına sebep oluyor. Nitekim güçlü bir aşiret reisi olarak kendisine bağlı grupları uzun göçlere rağmen diri tutma başarısı gösteren Ertuğrul’un ölümü, sonrasında ortaya çıkan muhtemel yeni yöneticinin kim olacağı konusundaki sorunu da beraberinde getirdi.

Gerçi önceki tecrübeler, ölen yöneticinin yerine kimin geçeceği konusunda kesinlik taşımıyor ve bu konudaki tartışmalar, konunun açıklığa kavuşturulması bakımından bazı sıkıntıları da orta yere koyuyordu. Bu bakımdan hayatını kaybeden yöneticinin bir veliaht bırakmadan ölümü ile ortaya çıkan yeni sorun, yerine geçecek olan kişinin oğlu mu, yoksa yönetici ailenin başka bir üyesi mi olup olmayacağı idi. İşte bu yüzden Ertuğrul’un ölümü ile bilerek ya da bilmeyerek bundan sonrası açısından da tartışmaları sonlandırmaya yönelik bir çabanın ortaya konulması sonucunu doğurdu. Nitekim Ertuğrul’un ölümü sonrasında aşiretin yönetimini kardeşi Dündar’ın mı, yoksa oğlu Osman’ın mı alacağı yönünde yaşanan tartışmalar ve Osman’da karar kılınması var olan bir sorunu çözmeye yönelik sonuç olarak kendini gösterdi.”

Prof. Dr. Eroğlu ileriki satırlarda Osmanlı klasik dönem tarihçilerinin de sözlerine yer vererek şöyle özetleme yapıyordu. Gerek İbn-i Kemal gerek Neşri gibi tarihçiler Ertuğrul’un devlet yönetimi için iki büyük şahsiyet olan biri oğlu Osman biri kardeşi Dündar’ı yönetim için uygun görmesini bu sebeple Osman’ın tek yönetim için bir bahane bulup Dündar’ı ortadan kaldırmak istediğini çeşitli kaynaklardan da teyit ederek ifade ediyordu. Ve yine kaynaklardan yararlandığı bilgilere göre halkın Osman’ı istemesiyle de yönetimini iyice meşrulaştıran Osman’ın amcası Dündar Bey’i gerekçeli bahaneler kullanarak ortadan kaldırdığını söylüyordu. Böylece Osmanlı’da 1617’de getirilen ekber-i erşed sistemine kadar Osmanlı’da ölen liderin yerine oğlunun geçmesi töre misali meşrulaştırılmış ve pekişmiş olduğunu ekliyordu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir